मुंबई | लोकशासन न्यूज
मुंबई महानगरपालिकेची (BMC – Brihanmumbai Municipal Corporation) निवडणूक म्हणजे केवळ स्थानिक स्वराज्य संस्थेची निवडणूक नाही, तर ती देशातील सर्वात श्रीमंत महापालिकेची सत्तास्पर्धा आहे. सुमारे ₹50,000 कोटींहून अधिक वार्षिक बजेट, शहराचा कारभार, पायाभूत सुविधा, आरोग्य, शिक्षण, रस्ते, पाणीपुरवठा आणि ड्रेनेज व्यवस्था यामुळे BMC निवडणूक राजकीयदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.
BMC Election 2026 कडे संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे. महाविकास आघाडी, महायुती, शिवसेना (उद्धव ठाकरे गट), शिवसेना (एकनाथ शिंदे गट), भाजप, काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस यांच्यातील ही लढत मुंबईची सत्ता कोणाच्या हाती जाणार, हे ठरवणार आहे.
मुंबई महापालिकेचा (BMC) संक्षिप्त इतिहास
मुंबई महानगरपालिकेची स्थापना 1872 साली झाली. ब्रिटिश काळात स्थापन झालेली ही महापालिका आजही भारतातील सर्वात जुनी आणि सर्वात मोठी नागरी संस्था मानली जाते.
स्थापना: 1872
मुख्यालय: मुंबई
महापालिका आयुक्त: IAS अधिकारी
लोकप्रतिनिधी प्रमुख: महापौर (सध्या पद रिक्त – प्रशासकीय राजवट)
BMC मध्ये किती वॉर्ड आणि प्रभाग?
🔹 वॉर्ड संख्या
एकूण 227 वॉर्ड (नगरसेवक)
प्रत्येक वॉर्डमधून एक नगरसेवक निवडला जातो
🔹 प्रशासकीय विभाग
मुंबई शहर व उपनगर मिळून 24 प्रशासकीय विभाग
A ते T वॉर्ड (I वॉर्ड वगळून)
BMC Election 2026: प्रभाग आरक्षण व्यवस्था
महापालिका निवडणुकीत महिला, अनुसूचित जाती (SC), अनुसूचित जमाती (ST), OBC यांच्यासाठी आरक्षण लागू असते.
🔸 आरक्षणाचे प्रकार
महिला आरक्षण – 50%
SC / ST आरक्षण – लोकसंख्येच्या प्रमाणात
OBC आरक्षण – न्यायालयीन निर्णयावर अवलंबून
👉 OBC आरक्षणाचा मुद्दा 2026 च्या BMC निवडणुकीतही महत्त्वाचा ठरण्याची शक्यता आहे.
BMC Election 2017 निकाल: कोण जिंकले होते?
🗳️ 2017 मुंबई महापालिका निवडणूक निकाल
पक्ष जागा
शिवसेना 84
भाजप. 82
काँग्रेस. 31
राष्ट्रवादी काँग्रेस 09
मनसे 07
इतर. 14
👉 2017 मध्ये शिवसेना सर्वात मोठा पक्ष ठरला होता.
👉 शिवसेनेने भाजपचा विरोध करत स्वतंत्रपणे महापौर बसवला होता.
BMC वर शिवसेनेचे वर्चस्व
1997 ते 2017 पर्यंत सलग 25 वर्षे शिवसेनेची सत्ता
मुंबईतील मराठी मतदार, स्थानिक संघटना आणि शाखा यामुळे शिवसेनेला मोठा फायदा
मात्र 2022 नंतर शिवसेनेतील फूटीनंतर राजकीय समीकरणे पूर्णपणे बदलली
BMC Election 2026: यंदा कोणाचा झेंडा?
🔥 प्रमुख राजकीय लढती
✅ भाजप
मुंबईत वाढता मध्यमवर्गीय मतदार
पायाभूत प्रकल्पांचे श्रेय
केंद्र व राज्यातील सत्ता
✅ शिवसेना (उद्धव ठाकरे गट)
पारंपरिक शिवसैनिक
मराठी अस्मिता
BMC वरील ऐतिहासिक पकड
✅ शिवसेना (एकनाथ शिंदे गट)
सत्तेतील ताकद
प्रशासकीय पाठबळ
महायुतीचा भाग
✅ काँग्रेस – राष्ट्रवादी
मुस्लिम व दलित मतदारांवर भर
काही विशिष्ट वॉर्डमध्ये प्रभाव
प्रशासकीय राजवट आणि निवडणुकीची उत्सुकता
मार्च 2022 पासून BMC वर प्रशासक राजवट आहे. निवडणूक लांबल्यामुळे लोकप्रतिनिधी नसल्याचा मुद्दा वारंवार उपस्थित केला जात आहे. त्यामुळे BMC Election 2026 ही केवळ निवडणूक नसून लोकशाही पुनर्स्थापनेची लढाई ठरणार आहे.
BMC Election 2026 का महत्त्वाची?
देशातील सर्वात श्रीमंत महापालिका
2029 लोकसभा आणि 2024 विधानसभा निवडणुकांनंतरची दिशा
मुंबईचा विकास आराखडा ठरणार
मराठी विरुद्ध अमराठी राजकारणाचा कस